Zzp of loondienst bij de overheid: reken het na

Dezelfde opdracht bij een gemeente kun je vaak op twee manieren doen: als zzp'er met een eigen uurtarief, of in loondienst via detachering. Het zzp-tarief oogt altijd hoger. Maar wat je overhoudt, hangt niet af van het bedrag per uur maar van wat er daarna nog af gaat: kosten, belasting, lege weken en wat je opzij moet zetten voor pensioen en arbeidsongeschiktheid. In dit artikel rekenen we het na met een echt voorbeeld, zodat je zelf kunt zien waar het verschil zit.

Wat je als zzp'er van je omzet overhoudt

Je omzet is je uurtarief maal je declarabele uren. Daar gaat achtereenvolgens af:

• De vergoeding van de bemiddelaar. Via MiPublic is dat 10 procent van je tarief; bij veel andere bureaus meer.
• Je bedrijfskosten. Een arbeidsongeschiktheidsverzekering, een beroepsaansprakelijkheidsverzekering, een boekhouder en administratie, opleiding, laptop en telefoon. En wil je later een vergelijkbaar pensioen als een werknemer, dan moet je daar zelf voor sparen.
• Niet-declarabele tijd. Vakantie, feestdagen, ziekte, acquisitie en de weken tussen twee opdrachten factureer je niet. Zes weken per jaar is krap, acht of meer komt vaak voor.
• Belasting. Over je winst betaal je inkomstenbelasting. Je mag eerst de zelfstandigenaftrek aftrekken (in 2026 nog € 1.200, in 2027 € 900) en daarna 12,7 procent mkb-winstvrijstelling. Over wat overblijft betaal je in 2026 35,75 procent tot € 38.883, 37,56 procent tot € 78.426 en 49,5 procent daarboven, minus je heffingskortingen. Daarnaast betaal je de inkomensafhankelijke bijdrage voor de Zorgverzekeringswet: 4,85 procent over maximaal € 79.409.

Wat dan overblijft, is van jou, maar je draagt ook alle risico's zelf: geen inkomen bij ziekte, geen WW tussen opdrachten en geen pensioen tenzij je het zelf regelt.

Wat je in loondienst via detachering overhoudt

Bij detachering via MiPublic (MiPlance) betaalt de opdrachtgever hetzelfde uurtarief aan ons. Uit dat tarief betalen wij je basissalaris volgens de cao-schaal van de opdracht, de werkgeverslasten (sociale premies, ons deel van je pensioen bij StiPP), de reserveringen voor vakantiegeld, cao-budget en betaald verlof, en 14 procent marge. Wat overblijft, keren we periodiek uit als bonus. Je krijgt daarnaast € 82 netto onkostenvergoeding per maand.

Je hoeft dan niets zelf te verzekeren of te sparen: je bent verzekerd voor WW, Ziektewet en WIA, je basissalaris loopt door bij vakantie, feestdagen en ziekte volgens de cao, en je pensioen wordt opgebouwd. De loonheffing wordt ingehouden; wat op je rekening komt, is netto.

Rekenvoorbeeld: € 95 per uur, 36 uur, schaal 10 gemeente

Neem een opdracht bij een gemeente in schaal 10 voor € 95 per uur, 36 uur per week. Zo ziet dat er uit via detachering, volgens de rekentool op 6 oktober 2026:

• Omzet van de opdracht: € 14.820 per maand (36 uur × 4,33 weken × € 95).
• Marge MiPublic (14%): € 2.075. Blijft over als budget: € 12.745.
• Bruto basissalaris volgens schaal 10 van de Cao Gemeenten: € 3.988 per maand.
• Bruto bonus: € 4.217 per maand gemiddeld.
• Werkgeverskosten: € 2.731 per maand (sociale premies en € 823 pensioenpremie van MiPublic). Reserveringen: € 1.727 per maand voor vakantiegeld en cao-budget, betaald verlof, feestdagen en buffers; vakantiegeld en cao-budget worden later aan je uitbetaald.
• Netto: € 3.078 basissalaris plus € 82 onkosten elke maand, en gemiddeld € 1.767 netto bonus. Samen € 4.927 netto per maand gemiddeld, ruim € 59.000 per jaar. Daarbovenop bouw je per maand € 1.211 pensioen op (€ 823 van MiPublic en € 388 van jezelf) en staat er elke maand ruim € 1.000 bruto aan vakantiegeld en cao-budget voor je klaar.

En als zzp'er, met dezelfde opdracht en hetzelfde tarief? Dat hangt af van je eigen kosten en uren, dus dit is een ruwe indicatie:

• Omzet: € 157.320 per jaar bij 46 declarabele weken (zes weken vakantie, feestdagen en leegloop).
• Fee MiPublic (10%): € 15.732.
• Kosten: € 18.000 per jaar, als je het vangnet van een werknemer nabootst: € 3.600 arbeidsongeschiktheidsverzekering, € 9.000 pensioeninleg, € 3.000 verzekeringen en boekhouder, € 2.400 opleiding en middelen.
• Winst: € 123.588. Na zelfstandigenaftrek en mkb-winstvrijstelling is € 106.845 belastbaar.
• Belasting en Zvw: ongeveer € 42.800 inkomstenbelasting, ongeveer € 1.700 arbeidskorting terug (de algemene heffingskorting is bij dit inkomen nul) en € 3.851 bijdrage Zvw.
• Netto: ongeveer € 78.600 per jaar, ongeveer € 6.550 per maand, inclusief de maanden waarin je niet werkt.

Op papier houdt de zzp'er in dit voorbeeld dus zo'n € 1.600 netto per maand meer over, terwijl de pensioeninleg en de arbeidsongeschiktheidsverzekering al zijn meegeteld. Daar staat tegenover wat niet in getallen past: de zzp'er draagt het risico van ziekte, lege maanden en een opdracht die stopt, regelt alles zelf en kan de opdracht alleen doen als de gemeente zzp'ers toelaat. Wie zeven of acht weken niet declareert, een duurdere verzekering nodig heeft of een boekhouder inhuurt, ziet het verschil snel kleiner worden. En bij een lager tarief slaat de balans eerder om: bij € 85 per uur blijft via detachering € 4.382 netto per maand over, terwijl de zzp-winst harder daalt dan de bonus.

Vijf vragen die het verschil maken

1. Hoeveel weken declareer je echt? Elke niet-gewerkte week kost een zzp'er in dit voorbeeld ruim € 3.400 omzet; in loondienst loopt het basissalaris door.
2. Wat kost jouw vangnet? Een arbeidsongeschiktheidsverzekering en pensioen zijn de grootste posten. Zonder die posten lijkt zzp veel aantrekkelijker dan het is.
3. Hoeveel tijd gaat in administratie en acquisitie? Die uren betaalt niemand.
4. Mag de opdracht als zzp'er? Sinds de handhaving van de wet DBA kiezen veel overheidsorganisaties voor detachering bij werk dat ook eigen medewerkers doen. Lees Wet DBA bij de overheid: wat verandert er in 2026.
5. Wat heb je nodig aan zekerheid? Een hypotheek, een gezin of een overstap naar een nieuw vakgebied wegen anders dan een tweede inkomen in huis.

Zelf narekenen

Voor de detacheringskant hoef je niets te schatten: vul in de rekentool je uurtarief, je uren en de cao en schaal van je opdracht in. Je ziet direct je basissalaris, je bonus, je netto-indicatie en elke post die van het tarief af gaat. Voor de zzp-kant tel je je eigen kosten en niet-declarabele weken op en reken je de belasting uit, of laat je dat je boekhouder doen; vergelijk altijd per maand, inclusief de maanden zonder werk.

Twijfel je nog? Bij vrijwel elke opdracht op MiPublic kun je allebei: reageer als zzp'er of via detachering, en kies per opdracht wat past. Bekijk de open opdrachten bij de overheid of lees eerst wat detachering precies inhoudt.

De bedragen in dit artikel zijn een indicatie met de cijfers van 2026; aan deze berekening kunnen geen rechten worden ontleend. Je definitieve salaris en belasting hangen af van de opdracht, de cao en je eigen situatie.