Onafhankelijk Kwartiermaker en Analist Veiligheid & Zorg (GiA)

Gemeente Maastricht wil haar rol binnen de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties (GiA) verder versterken. Dat geldt zowel voor de lokale aanpak binnen Maastricht als voor de regionale rol van Maastricht binnen Zuid-Limburg. Het programma Samen Sterk, Iedereen Veilig Zuid-Limburg is in uitvoering.

Tegelijkertijd staat de aanpak van GiA voor een ingrijpende verandering als gevolg van het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming. De landelijke veranderstrategie vraagt in de komende jaren om een andere inrichting van de kind- en gezinsbescherming en heeft gevolgen voor onder meer de rol van gemeenten, lokale teams, Veilig Thuis, toekomstige regionale veiligheidsteams en de samenwerking tussen zorg, veiligheid en straf. Daarnaast zijn er andere ontwikkelingen en opgaven die hiermee samenhangen, zoals de Hervormingsagenda Jeugd, mensenhandel, het preventief huisverbod en integrale crisiszorg 0-100 jaar.

De aanpak van GiA is daarmee volop in ontwikkeling, terwijl zich tegelijkertijd nieuwe opgaven en verandertrajecten aandienen. Hoewel deze verschillen in aard en omvang, raken ze allemaal aan het voorkomen en stoppen van onveiligheid in afhankelijkheidsrelaties.

De opgave voor Maastricht en de regio is om hierin meer samenhang, focus en sturing aan te brengen. Centraal staan daarbij vragen als: wat moeten we gezamenlijk realiseren, welke ontwikkelingen hebben prioriteit, wat organiseren we lokaal, subregionaal of regionaal en hoe beleggen we eigenaarschap, verantwoordelijkheid en sturing?

Op dit moment is de expertise om deze opgaven te vervullen niet in huis. Deze gaan we de komende periode wel organiseren, maar voor nu is het nodig om de opdracht tijdelijk extern aan te trekken.

Doelstelling

De aanpak van GiA in Maastricht versterken en, samen met Heerlen/Parkstad, overige Zuid-Limburgse gemeenten en relevante partners, richting geven aan de verdere ontwikkeling van de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties in Zuid-Limburg.

Om deze doelstelling te realiseren worden vier samenhangende onderdelen onderscheiden.

Analyse en advies over de aanpak van mensenhandel

Voor de aanpak van mensenhandel bestaan reeds regionale kaders in de vorm van het Beleid Aanpak Mensenhandel Gemeenten Zuid-Limburg - Naar een regio zonder uitbuiting en het Uitvoeringsplan Mensenhandel Zuid-Limburg 2022-2025. Deze documenten vormen, samen met de huidige uitvoeringspraktijk en relevante landelijke ontwikkelingen, het vertrekpunt voor een analyse van de toekomstige opgave.

Doel is te komen tot een integrale analyse van de huidige aanpak van mensenhandel in Zuid-Limburg en een advies over de doorontwikkeling daarvan voor de komende jaren. De analyse richt zich in ieder geval op:

• bestaande afspraken, gerealiseerde resultaten en opgedane ervaringen;
• de huidige inhoudelijke en organisatorische inrichting van de aanpak;
• sterke punten en ontwikkelpunten;
• de verhouding tussen lokale, subregionale en regionale verantwoordelijkheden;
• eigenaarschap, rollen, verantwoordelijkheden en opdrachtgeverschap;
• de samenhang met GiA en andere relevante onderdelen binnen zorg en veiligheid;
• governance, sturing, monitoring en besluitvorming;
• benodigde expertise, capaciteit en financiering;
• relevante landelijke ontwikkelingen en de betekenis daarvan voor Zuid-Limburg.

Beoogd resultaat

Een onderbouwd adviesrapport voor de toekomstige aanpak van mensenhandel in Zuid-Limburg, inclusief voorstellen voor inhoudelijke ontwikkeling, organisatie, eigenaarschap, samenwerking, governance, capaciteit, financiering en vervolgstappen.

Samenhang en ontwikkelrichting Zuid-Limburg

Gemeente Maastricht wil, samen met Heerlen/Parkstad en andere betrokken gemeenten en partners, meer samenhang en richting aanbrengen in de totale GiA-opgave in Zuid-Limburg.

Daarbij staan de vragen centraal wat gezamenlijk moet worden gerealiseerd, welke ontwikkelingen prioriteit hebben, hoe verantwoordelijkheden worden belegd en welke sturing daarvoor nodig is.

Het programma Samen Sterk, Iedereen Veilig Zuid-Limburg en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming vormen hierbij het inhoudelijke vertrekpunt. Het huidige programma geeft richting aan de bestaande aanpak, terwijl het Toekomstscenario vraagt om een fundamentele doorontwikkeling van de kind- en gezinsbescherming. De uitdaging is beide bewegingen met elkaar te verbinden: versterken wat nu nodig is en tegelijkertijd bouwen aan de toekomstige inrichting.

Vanuit dit perspectief worden ook andere relevante ontwikkelingen in samenhang beschouwd, waaronder de Hervormingsagenda Jeugd, de versterking van lokale teams, de ontwikkeling van Veilig Thuis, MDA++, mensenhandel, vrouwenopvang, het preventief huisverbod en integrale crisiszorg 0-100 jaar. Niet iedere ontwikkeling vraagt om een afzonderlijk programma of nieuwe structuur. Eerst wordt bepaald welke betekenis deze ontwikkelingen hebben voor de gezamenlijke GIA-opgave, welke prioriteiten daaruit voortvloeien en welke aanvullende keuzes of investeringen nodig zijn.

Beoogd resultaat

Een gezamenlijk en richtinggevend voorstel voor de verdere ontwikkeling van GiA in Zuid-Limburg met Samen Sterk, Iedereen Veilig Zuid-Limburg en het Toekomstscenario Kind- en Gezinsbescherming als vertrekpunt. Een opgeleverde en overgedragen governance- en sturingsstructuur voor de lokale GiA-adviseur en regionale projectleider, ter borging van prioriteiten, eigenaarschap en voortgang zonder dat sprake is van inbedding of aansturing door de opdrachtgever.

hoe de verschillende opgaven en ontwikkelingen worden samengebracht tot één samenhangende ontwikkelrichting en welke prioriteiten daaruit volgen;

wat lokaal, subregionaal en regionaal wordt georganiseerd;

waar eigenaarschap en opdrachtgeverschap liggen;

hoe wordt aangesloten op de bestaande governance voor sturing, monitoring en besluitvorming;

welke rollen, capaciteit en middelen nodig zijn;

welke vervolgstappen nodig zijn en in welke volgorde.

3 Interim Adviseur Regionale Governance & Ontwikkeling GiA

Versterking lokale aanpak Maastricht

Gemeente Maastricht ondersteunt de lokale GiA-adviseur bij het versterken van focus, samenhang en voortgang binnen de lokale aanpak. Daarbij wordt nadrukkelijk de verbinding gelegd met relevante regionale ontwikkelingen.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de lokale opdracht en de daarbij afgesproken resultaten blijft bij de lokale GiA-adviseur. De ondersteuning richt zich onder meer op:

• het scherp krijgen en houden van prioriteiten en beoogde resultaten;
• het inzichtelijk maken van eigenaarschap en verantwoordelijkheden;
• het bespreken van voortgang, knelpunten en noodzakelijke keuzes;
• het versterken van de verbinding tussen de lokale aanpak en regionale ontwikkelingen.

Invulling regionale rol van Maastricht

Vanuit haar regionale verantwoordelijkheid ondersteunt Gemeente Maastricht de regionale projectleider GiA bij de verdere ontwikkeling van de regionale aanpak. Daarbij ligt de nadruk op samenhang, prioritering, opdrachtgeverschap en de samenwerking tussen Maastricht en Heerlen/Parkstad.

De verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de regionale opdracht en de daarbij afgesproken resultaten blijft bij de regionale projectleider. De ondersteuning richt zich onder meer op:

• het scherp krijgen en houden van de regionale opdracht, prioriteiten en beoogde resultaten;
• het verduidelijken van eigenaarschap en opdrachtgeverschap;
• het bespreken van voortgang, knelpunten en noodzakelijke keuzes;
• het versterken van de samenwerking tussen Maastricht en Heerlen/Parkstad;
• het waarborgen van aansluiting op de bestaande regionale governance en besluitvorming.